De mummie is terug in de bioscoop, maar vergeet Brendan Fraser met zijn grappige one-liners of Tom Cruise die door het zand rolt. Vanaf vandaag draait Lee Cronins The Mummy in Amerikaanse bioscopen, en het is in alles het tegenovergestelde van wat je zou verwachten. Geen avonturenfilm, geen verborgen schatten, geen zwierige helden. Gewoon pure, meedogenloze horror. De Ierse regisseur achter Evil Dead Rise kreeg volledige creatieve vrijheid van Warner Bros., en de eerste reviews zijn flink verdeeld.
Waarom de studio zijn naam in de titel zette
Normaal zie je een regisseursnaam niet in de filmtitel. James Cameron en Tim Burton uitgezonderd, bijna nooit. Bij Lee Cronins The Mummy is dat wel gebeurd. Warner Bros. besloot zijn naam boven de titel te zetten, een keuze die volgens Cronin zelf een verrassing was. Hij was er aanvankelijk niet zeker van, maar de studio drukte door. Ze geloofden in hem en gaven hem volledige creatieve zeggenschap over het project.
Die beslissing maakt meteen duidelijk waar deze versie zich plaatst. Het is geen vervolg op de Brendan Fraser-trilogie uit de late jaren negentig, en ook geen herstart van de Tom Cruise-flop uit 2017 die het hele Dark Universe deed ontsporen. Dit is een op zichzelf staand verhaal, gemaakt met de zegen van een studio die zich niet met het resultaat bemoeide.
Het persoonlijke verlies achter het script
Cronin schreef en regisseerde de film in de nasleep van een zwaar persoonlijk verlies. Zijn moeder overleed op dezelfde dag dat hij Evil Dead Rise afsloot. Die rouw werkt door in The Mummy, dat draait om verlies, verdriet en de onmogelijkheid om iemand van wie je houdt los te laten. Cronin beschrijft zijn aanpak als een mix van Poltergeist uit 1982 en Seven uit 1995, gefilterd door zijn eigen stijl.
Die combinatie verklaart veel. Je krijgt de intieme familiedynamiek van een spookverhaal, maar dan in het duistere, meedogenloze register van een thriller waarin niemand veilig is. Weinig horrorfilms van deze maand komen met zo'n uitgesproken emotionele onderlaag.
Wat er deze keer gebeurt
Het verhaal volgt het Amerikaanse stel Charlie en Larissa Cannon, gespeeld door Jack Reynor en Laia Costa. Hun oudste dochter Katie verdwijnt tijdens een verblijf in Egypte. Acht jaar later komt ze terug, gemummificeerd, maar op de een of andere manier levend. Wat een vrolijke reünie hoort te zijn verandert in een nachtmerrie.
Er huist iets in haar lichaam, een oude demon genaamd Nazarenian, en alleen de ritualistische wikkelingen met Egyptische schrifttekens houden het monster in bedwang. Daaromheen beweegt detective Dalia Zaki, gespeeld door May Calamawy (bekend van Moon Knight), die probeert te achterhalen wat er in de woestijn is gebeurd.
Een internationale productie met Ierse regie
De film werd vorig jaar tussen eind maart en eind juni opgenomen in Ierland en Spanje. Dat verklaart waarom de Irish Times in haar recensie opent met de opmerking dat dit "een misselijkmakende Ierse horrorfilm" is. May Calamawy moest speciaal voor haar rol haar Egyptisch-Arabische dialect aanscherpen.
Cronin haalde ook Lily Sullivan terug, de hoofdrolspeler van zijn Evil Dead Rise, voor een cameo als lerares. Die rol deed ze op eigen verzoek. De crew bezocht bovendien het National Museum in Dublin om conserveringstechnieken en oude veenlijken te bestuderen, op zoek naar visuele referenties voor de mummificatie. Het resultaat is volgens critici grafisch en zichtbaar goed onderzocht, geen goedkoop CGI-monster.
De reviews zijn flink verdeeld
De ontvangst is gemengd. Op Rotten Tomatoes staat de film op 47 procent, en Metacritic geeft een score van 46 van de 100. Dat zijn geen cijfers waar je vrolijk van wordt. Wat critici vooral dwarszit is de speelduur. Met 133 minuten is de film te lang, en meerdere recensenten noemen hem tonaal onzeker: soms een familiedrama, soms lichamelijke horror, soms thriller.
The Guardian schrijft dat de film visueel sterk is maar "niet bijzonder eng". Andere critici zitten juist aan de andere kant, en noemen hem een van de meest meedogenloze horrorfilms van het jaar. Die tegenstelling is typisch voor het werk van Cronin. Evil Dead Rise deed hetzelfde: fans waren dol op de expliciete heftigheid, anderen haakten daar juist op af. Wie eerder houdt van rustige psychologische horror zal weinig plezier beleven. Hou je daarentegen van bloederige, ongeremde series als The Boys in zijn laatste seizoen, dan zit je hier waarschijnlijk goed.
Wat dit betekent voor het horrorgenre
The Mummy werd gemaakt met een budget van 22 miljoen dollar, geproduceerd door Blumhouse en Atomic Monster, de studio van James Wan. Dat is dezelfde pijplijn die de laatste jaren M3GAN, The Black Phone en de Five Nights at Freddy's-films opleverde. Blumhouse-producent Jason Blum verdient geld door klein en goedkoop te produceren en groot uit te pakken. Die aanpak staat lijnrecht tegenover een klassieker als Martin Scorsese die bij The Irishman zijn duurste film ooit maakte, puur op vertrouwen van een streamingdienst.
Als deze Mummy het lokaal goed doet, ligt een vervolgfilm voor de hand. Dat is opvallend, want Universal verprutste in 2017 de hele Dark Universe-opzet rond Tom Cruise. Cronin laat nu zien hoe zo'n klassieke monsterfilm in een moderne context weer kan werken. Niet als blockbuster-spektakel, maar als kleine, vuile, persoonlijke horror. Wanneer de film in Nederland landt is nog niet officieel bekend, maar reken erop dat hij in mei of juni in Pathé en Kinepolis te zien is.